Nieuw erfrecht gunstiger voor ouders met eigen huis

Uw huis vertegenwoordigt een stuk vermogen. Maar wat moet er later mee gebeuren? Allereerst is van belang wat u zelf wilt en wat u voor uw eventuele partner geregeld wilt hebben, bijvoorbeeld via een testament. Vervolgens is van belang hou uw gezinssituatie eruit ziet: bent u gehuwd en zo ja, is dit in gemeenschap van goederen? Als bij de nalatenschap een huis zit, tikt dat gauw aan en zal ieder kind over zijn erfenis successierechten moeten betalen.

Als u het jammer vindt dat uw erfgenamen veel successierechten moeten betalen, dan moet u over alternatieven gaan denken. U moet in ieder geval overleg plegen met een notaris of belastingadviseur om te bezien of een bepaalde constructie de moeite waard is.

Geen testament
Als er geen testament is, gelden de wettelijke regels van het erfrecht. Het nieuwe erfrecht wordt in januari 2001 van kracht. Volgens het nieuwe erfrecht ontvangt de langstlevende na overlijden van echtgenoot of geregistreerd partner automatisch diens gehele nalatenschap. De kinderen krijgen een papieren vordering in geld op hun overgebleven ouder ter grootte van hun erfdeel. Voor eigen huis bezitters kan het toch nog nuttig zijn een testament op te stellen om zaken goed te regelen en ook om financieel voordeel te kunnen behalen voor de erfgenamen.

Legitieme portie
De legitieme portie is het del van de erfenis waarop het kind wettelijk recht heeft. Een kind kan altijd zijn legitieme portie opeisen, al zou per testament anders bepaald zijn of al zou het zijn onterfd. Bij de nieuwe wet is het legitieme portie altijd de helft van het erfdeel, en kan dit pas na overlijden van de beide ouders worden opgeëist.

Wilsrechten
De overgebleven ouder zou het er flink van kunnen nemen en de hele erfenis er doorheen kunnen jagen. De vordering aan de kinderen is in dat geval ook aan de goden overgeleverd. De ouder kan er gewoon over beschikken en alles opmaken. Wat gebeurt er als de overgebleven ouder opnieuw trouwt? En wat als zij dan overlijdt? In dat geval gaat de volle nalatenschap naar de langstlevende en dat is de nieuwe echtgenoot. Om dit probleem te ondervangen zijn in het nieuwe erfrecht wilsrechten geïntroduceerd. Er zijn twee situaties denkbaar waarbij deze van pas kunnen komen: -als een weduwe of weduwnaar hertrouwt. De kinderen kunnen dan het blote eigendom van bepaalde goederen uit hun vaders nalatenschap , bijvoorbeeld een huis, opeisen tot ten hoogste de waarde van hun vordering. Het vruchtgebruik blijft bij hun moeder. Bij een woning betekent dat zij erin mag blijven wonen. Het opeisen van het blote eigendom heeft voor de kindren als voordeel dat hun deel van de erfenis van hun vader niet door hun moeder kan worden verbrast. -als een gescheiden of alleenstaande ouder trouwt. Stel dat een gescheiden of alleenstaande ouder trouwt en vervolgens overlijdt. Haar kinderen erven samen met hun stiefvader. Als de kinderen hun wilsrecht uitoefenen, krijgen zij het blote eigendom over goederen uit de nalatenschap van hun moeder; de stiefouder houdt het vruchtgebruik. Na overlijden van de stiefouder krijgen de kinderen het volledige eigendom.

Huis tijdens leven overdoen
Als er niets is geregeld, kunnen kinderen soms een aardige duit aan successierechten moeten betalen. Dat kunt u (deels) voorkomen. U kunt overwegen tijdens uw leven het huis aan de kinderen te schenken. Maar natuurlijk wel zo dat u erin kunt blijven wonen. De mogelijkheden zijn: verkoop ineens en verkoop met jaarlijkse kwijtschelding van de koopsom. Bij schenking ineens, en de ouders mogen in het huis blijven wonen, geldt een waarde van 60% van het huis. Hierover betalen de kinderen schenkingsrecht. Kinderen tussen de 18 en 35 jaar krijgen een hoge kindvrijstelling (€ 19.000) Daarbij komen nog overdrachtsbelasting en notariskosten. Een andere manier is het huis tijdens uw (beider) leven aan de kinderen te verkopen. Als u er blijft wonen, mag de waarde in bewoonde staat worden genomen. Gewoonlijk is dat tussen de 50 en 80 %. De kinderen betalen overdrachtsbelasting en notariskosten. Onder het nieuwe belastingsysteem geldt deze woning niet meer als eigen woning en valt dan in box 3 en voor de ouders telt de vordering daarin weer mee als vermogen. De schuld kan in de loop der jaren worden kwijtgescholden in de vorm van schenkingen. Zo wordt het successierecht tot een minimum worden teruggebracht. Ieder geval is verschillend en laat u hierover zeer goed voorlichten. Voor meer informatie kunt u terecht bij de Notaristelefoon. Zie het Instantieregister in dit Woonlogboek.